Skip to content

Çocuklarda dil edinimi nedir?

Written by

qkidsadmin

Farklı dillerin aynı anda bir çocuğa doğal şekilde öğretilmesi sürecine ‘dil edinimi’ denmektedir. Çocuğun herhangi bir efor sarf etmeden bu dili öğrenme sürecidir aslında…

Bir çocuk, anadil olarak farklı dilleri konuşan insanlarla etkilişimde bulunabiliyorsa, hiç bir aksan olamdan bunu öğrenebilir. Ancak bu durum sadece ama sadece hedef dillere eşit miktarda muz kalması durumunda gerçekleşir. Tabii ki bu durum, çocuğun o dillere eşit miktarda maruz kalması durumunda gerçekleşir.

Almanya’ da doğup büyüyen bir çocuğu düşünelim, evde anne babası ile anadilinde konuşur, okulda ise Almanca eğitim alırsa iki dile de maruz kalacağı için her ikisini de akıcı bir şekilde konuşacaktır. Ama , bir süre sonra çocuğun geleceği için ! evde de Almanca konuşulmaya başlanırsa çocuğun ilgi alanı Almanca’ ya kayar. Bu da anadili için bir dezavantantaj oluşturur.  

Almanca’ yı sonradan öğrenmiş anne baba ve bu dili hiç bilmeyen diğer aile mensupları yani akrabalar için, bir süre sonra, bu durum bir iletişim duvarına dönüşür.  

İkinci dil edinimi başladığında çocuk bir süreliğine de olsa bir bocalama evresi yaşayabilir.

Hatta ana dilinde bir gerileme de gözlemlenebilir.

Ama unutulmamalı ki bu geçici bir durumdur. Çocuklar için İngilizce İkinci dil ediniminin okul dönemine denk gelmesi çocuğun akademik hayatı için dezavantaj oluşturabilir. Düşünün ki çince matematik öğretiliyor. Çocuk öğretmenin ne dediğini anlamadığı için , geri zekalı muamelesi görme ihtimali vardır .

İki dilli çocukların dil gelişimini nasıl hızlandırabiliriz?

Çocuklarına iki farklı dili eş zamanlı edindirmek isteyen aileler bu durumu çocuk doğduğu andan itibaren her iki dili de eşit kullanma durumunda en etkili yöntem haline getirebilirler.

Yöntemlerden biri ; çocuklarıyla konuşurken eşlerden birinin bir dilde diğerinin öteki dilde konuşması ve bu konuda esneklik göstermemeleridir.  

Genellikle, aile bireylerinin kendilerini en kolay ve net şekilde ifade edebildikleri dilde konuşmaları önerilir. 

Ya da aile bireylerinden hangisi ikinci dile daha fazla hakimse o dilde konuşmalıdır.

Bir başka yöntem ise, evde tek bir dilin kullanılmasıdır.

Okul çağı çocuklarında dil edinimi ne demektir?

Çocuk ikinci dili okul ortamında edinir. İki dilli çocuklar sık sık her iki dili bir arada kullanma eğilimi gösterirler. Örneğin, “annem bana apple verdi ” diyen çocuk kendini en iyi bildiği kelimelerle ifade etmeye çalıştığından, bu durumlarda aile bireyleri onu anladığını ifade etmeli ve aynı cümleyi anadillerinde yeniden ifade etmelidir. 

Dil, kullanma ihtiyacı varsa gelişir. Bundan dolayı , çocuğa her iki dili de kullanabileceği bir ortam oluşturulmalıdır. Ne kadar çok, o dili konuşabileceği kişi ve ortam sağlanırsa o kadar iyidir.  

Çocuğun öğrendiği dili farklı cinsiyetler ve yaştan insanlarla pratik yapması onun gelişimi için izlenmesi gereken en doğru yoldur. Çocukların drama yaptıkları, evcilik, doktorculuk … gibi oyunlar çocuğun dil gelişimine çok büyük katkı sağlamaktadır. Masal okumak, hikaye anlatmak , çocuklar i, da yeni sözcük ve cümle yapılarını öğrenmelerini destekler . 

Aynı sözcük ya da cümlenin tekrarlandığı, yaşlarına uygun İngilizce şarkılar çocuk ve oyunlarla dil edinimini eğlenceli hale getirecektir.

Elbette bu aktivitelerin her iki dilde de eşit olarak yapılması çok önemlidir. Ancak, çocuğun kafasını karıştırmamak için anne – baba sadece en iyi konuştuğu bir dilde bu aktiviteleri gerçekleştirmelidir. Anne – baba, aynı anda bir sözcük ya da cümleyi iki farklı dilde kullanmamalıdır!!

Başka etkenler var mı ?

Bir başka ana etkenlerden biri de çocuğun karakteridir. Meraklı, dışa dönük , soru sorabilen çocuklar her iki dilde de hızlı ilerler.

Utangaç, hata yapmaktan korkan, iletişim motivasyonu az olan çocuklar her iki dilde de yavaş ilerlemesi normaldir.

Aileler şunu unutmamalıdır ki, çocuğun daha fazla duyma ve konuşma fırsatı bulduğu, okuma-yazmayı öğrendiği dile daha hakim olacağı ve az kullanılan dilde daha az etkin olacağıdır. Dolayısıyla 5 yaşında her iki dili de akıcı bir şekilde kullanabilen bir çocuk, okuma yazmayı yalnız bir dilde öğrenirse o dilde daha etkili olacak ve kullanmadığı dili zamanla unutacaktır.

İkinci dil öğretimine ne zaman başlamak uygundur?

İkinci bir dil öğrenmeye başlama yaşı konusunda da farklı araştırmacılar farklı görüşler ileri sürmektedir.

Bazıları çocuk kendi anadilini tam olarak edinmeden ikinci bir dil öğretmenin anadilin edinimini yavaşlattığını ileri sürmektedir.

Burada esas nokta belki de şudur; 3 – 6 yaş arası bir çocuk anadilinde isteklerini, duygu ve düşüncelerini ifade edebiliyor ise, ikinci dil öğretmenin bir zararı yoktur.

Ancak, yapılan araştırma da yetişkinlik dönemi ile 4 – 12 yaş arasında ki kız çocuk İngilizce ve erkek çocuk Ingilizce programları ile karşılaştırıldığında, ingilizce konuşan çocuklarda bile , yaş ilerledikçe dil öğrenimindeki başarının azaldığı görülmüştür.

Bu yüzden, ikinci dil öğretmek için en uygun yaşlar 4 – 12 yaş arasındandır. Bu yaşlarda öğrenilen bilgilerin sonraki yıllarda kullanılmaması durumunda ise hızla unutulduğunu da göz ardı etmemek gerekir.

Okul öncesi dönemde dil edinimi nasıl olmaktadır ?

Okul öncesi dönemde, anadilini kullanmakta sıkıntı yaşayan çocuklar için , ikinci dil eğitimi vermek çocuğun daha fazla problemle karşılaşmasına sebebiyet vermektedir .

Anadilde kendini ifade etme becerisine sahip olan çocuklarda ise ikinci dil öğretiminin olumsuz bir etkisi yoktur.

Hatta araştırmalar anadilini normal süreçte edinmekte olan çocuğa ikinci dil öğretmenin, çocuğun ikinci dile daha hakim olabilmesini kolaylaştırdığını, her iki dilde düşünebilme yetisini geliştirdiğini göstermiştir.

Erken yaşta çocuk dil eğitiminin zararı var mı?

Çocukların henüz küçükken dil öğrenmesinin faydası konusunda ne kadar çok ortak görüş olsa da anne babaların aklında bu konu ile ilgili soru işaretleri var.

Acaba iki dili birden öğrenmek çocuğun kafasını karıştırır mı? Bu tür kaygıların bilimsel bir temeli olmadığını söylemek isteriz. Yabancı dil öğrenmenin ana dil kullanımına olumsuz bir etkisi bulunmadığı gibi akademik yetenekleri besleyerek akıl yürütme gücünü arttırdığı son yıllarda yapılan çalışmalarla ispatlanmıştır.

Yabancı dil öğrenmenin en kolay hali çocukken öğrenmek mi?

Kabul edelim ya da etmeyelim, yabancı dil çoğumuzun için bir yük! 

İster beyaz yakalı çalışan olalım ister üniversite öğrencisi; birtakım fırsatları, yurtdışı imkanlarını sadece dil öğrenimini ertelediğimiz için elimizden kaçırdık ya da kaçırıyoruz. Hep bir sonraki bahara erteledik …

Şimdi bir şansımız daha olsa, hangimiz bu işi çok küçük yaşlarda halletmeyi istemezdi?

Üstelik küçük yaşta yeni bir şey öğrenmek eğlencelidir ve bir oyun gibidir. Bir çocuk yeni şeyler öğrenmeye, bir yetişkinden daha isteklidir ve açıktır. Bu da doğal olarak öğrenme sürecini kolaylaştırır. 

Sonuç olarak; küçük yaşlarda yabancı dil öğrenmek bir çocuk için yetişkine kıyasla çok daha kolaydır.

Çünkü çocuğun utanma duygusu henüz oturmamıştır ve rahatlıkla öğrendiğini tekrar edebilir.

Yetişkinlerin öğrenirken ki en büyük duvarları olan , “kesinlikle yanlış yapmamalıyım, ‘Subject’ den sonra ‘V+ İng’ eklemeliyim … ” gibi engeller çocuk da henüz gelişmemiştir. Üstelik başka kaygıları da olmadığı için bu süreç çok daha hızlı ve yumuşak olacaktır. 

En iyi yaş ne zamandır ?

Hayatın farklı dönemlerinde dil öğrenmenin farklı avantajları var. Bebekken kulaklarımız seslere karşı daha duyarlıdır. 1-3 yaş arası çocuklar farklı aksanları hızla öğrenip taklit eder. Yetişkinlerin ise konsantre olma süreleri daha uzun olduğu gibi, okuma yazma gibi becerilere sahip olmak sadece yabancı dilde değil anadilimizde de kelime haznesini sürekli genişletme olanağı verir.

Yaşın yanı sıra sosyal durum, öğrenme yöntemleri, hatta dostluk ve arkadaşlık gibi etkenler kaç yabancı dil konuştuğumuzu ve ne kadar iyi konuştuğumuzu etkiler.  

Araştırmacılar, ileri yaşta olan öğrencilerin, olgunlaşma ile gelen daha ileri düzeyde problem çözme stratejileri gibi becerilerden ve dil konusunda daha yüksek düzeyde tecrübe sahibi olmanın getirdiği avantajlardan yararlandığı sonucuna vardı. 

Yani daha ileri yaşta olanlar hem kendileri hem de dünya hakkında daha fazla bilgi sahibi olduğu için, yeni öğrendiklerini bu bilgiyİ daha kolay işleme koyabilir, yerli yerine oturtabilir. 

Küçük çocuklar ise “örtülü öğrenme” konusunda çok iyidir. Yani yabancı dili konuşan kişiyi dinleyip taklit ederek öğrenirler. Ama bu öğrenme tarzı o dili konuşan kişi ile çok zaman geçirmeyi gerektirir. 

Nasıl başlarız ?

Yaşamımızın ilk yılları anadili öğrenme bakımından büyük önem taşır. Terk edilmiş veya izole tutulmuş çocuklar üzerinde yapılan araştırmalar, konuşmayı erken yaşta öğrenmediğimiz takdirde bu boşluğun ileri yaşlarda kolaylıkla doldurulamayacağını gösteriyor.

Ancak yabancı bir dil öğrenme bakımından aynı durum söz konusu değil… Çocukların yaşamı yetişkinlerden tamamen farklıdır. Bu yüzden çocuklarla yetişkinlerin dil becerilerini kıyaslarken, iki farklı türü kıyasladığımızı unutmayalım.

Dil Edinimi

Başka bir ülkeye taşınma durumunda dil edinimi nasıl olmaktadır ?

Ailenin başka bir ülkeye taşınma durumunda ise mesela, çocuklar yeni dili anne – babadan çok daha hızlı öğrenir. Bunun nedeni, okulda sürekli bu yeni dili dinliyor olmaları olabilir. Ayrıca çocuklar arkadaş edinmek ve sosyal olarak varlıklarını sürdürmek için dil öğrenmeyi daha büyük bir öncelik olarak görür. Oysa aileler kendileri gibi aynı dili konuşan diğer göçmenlerle sosyalleşme ihtiyacını giderebilir. 

Yetişkinler de duygusal bağ kurabilir ve bu yalnızca o ülkenin dilini anadili olarak konuşan birileriyle arkadaşlık etmek şeklinde olmayabilir. Sizin gibi düşünen insanlarla bağ kurduğunuzda dili öğrenmek için daha fazla çaba gösterirsiniz. Bu çok önemli.

Sonuç olarak;

İnsanlar neden yabancı dil öğrenir? Para? Kariyer ? Daha iyi bir eğitim ? Belki de en önemli sebep, daha fazla insanla iletişim kurabilmektir.

Kısaca, ikinci bir dil öğrenmenin en doğru zamanı 4 – 12 yaş aralığıdır, bu yaş grubunda çocuk öğrenmeye çok daha fazla açıktır. Türkiye’de çocuklar için İngilizce öğrenmenin en eğlenceli merkezi https://qkids.com.tr/ 4- 12 yaş öğrenme platformu, canlı dersler ve ölçme-değerlendirme gibi konularda anne ve babaların en büyük destekçisidir. Çocuk için ikinci dili öğrenmek adına en uygun zamanı değerlendirmek isteyen anne ve babalar, Qkids İngilizce öğrenme platformunu yükleyerek derse başlayabilir. 

Previous article

Çocuğunuz Dünya İle Tanışmaya Hazır mı ?

Next article

Çocuğunuz Bağımsız Birey Olma Adımını Atıyor!